Kim jest fizjoterapeuta?

Data ostatniej aktualizacji:
Polub portal
Kim jest fizjoterapeuta?

Fizjoterapeuta, rehabilitant, fizykoterapeuta czy masażysta to dla wielu osób synonimy. Mimo, iż fizjoterapeutów jest coraz więcej, a ich usługi coraz bardziej dostępne, nadal wiele osób nie wie tak naprawdę na czym polega ich praca.

Aby rozwiać wątpliwości kim tak naprawdę są fizjoterapeuci, w dalszej części artykułu poświęcimy trochę uwagi na kwestie związane z uzyskaniem kwalifikacji, prawem wykonywania zawodu oraz kompetencjami fizjoterapeutów.

 

Jak zostać fizjoterapeutą – prawo wykonywania zawodu

Regulacje prawne dotyczące zawodu fizjoterapeuty wprowadziła ustawa o zawodzie, która określa jakie muszą zostać spełnione warunki, aby móc wykonywać zawód fizjoterapeuty. Podstawowym kryterium jest posiadanie dyplomu, świadectwa lub innego dokumentu potwierdzającego kwalifikacje:

  • Dyplom ukończenia studiów wyższych
  1. po 01.10.2017 – studia wyższe w zakresie fizjoterapii
  2. po 30.09.2012 i przed 01.10.2017 – studia wyższe w zakresie fizjoterapii, zakończone tytułem licencjata (3-letnie) i/lub magistra (5-letnie)
  3. po 31.12.1997 – studia wyższe na kierunku fizjoterapia, zakończone tytułem licencjata lub magistra
  4. przed 01.01.1998 – studia wyższe na kierunku rehabilitacja ruchowa lub rehabilitacja zakończone tytułem magistra
  5. przed 01.01.1998 - studia wyższe na Akademii Wychowania Fizycznego, zakończone tytułem magistra z dodatkowo ukończoną specjalizacją I lub II stopnia w dziedzinie rehabilitacji ruchowej
  6. przed 01.01.1998 – studia wyższe na kierunku wychowanie fizyczne zakończone tytułem magistra oraz dodatkowo ukończona 2-letnia specjalizacja z zakresu gimnastyki leczniczej lub rehabilitacji ruchowej, potwierdzona legitymacją instruktorską
  7. przed 01.01.1998 – studia wyższe na kierunku wychowanie fizyczne zakończone tytułem magistra oraz dodatkowo 3-miesięczny kurs specjalizacyjny z rehabilitacji

  • Dyplom ukończenia szkoły policealnej
  1. przed dniem wejścia w życie ustawy – szkoła policealna publiczna lub niepubliczna, zakończona tytułem technika fizjoterapii

Prawo wykonywania zawodu fizjoterapeuty przyznawane jest na wniosek osoby zainteresowanej przez Krajową Radę Fizjoterapeutów.



Ustawa o zawodzie fizjoterapeuty

Punktem zwrotnym dla fizjoterapii w Polsce okazała się data 31 maja 2016 roku, kiedy to w życie weszła ustawa o zawodzie fizjoterapeuty. Zgodnie z jej zapisami zawód fizjoterapeuty stał się samodzielnym zawodem medycznym.

Poza określeniem zawodu fizjoterapeuty ustawa wprowadziła pewne regulacje dotyczące uzyskiwania prawa wykonywania zawodu, kształcenia zawodowego, a także samych zasad wykonywania zawodu.

Wejście w życie ustawy, sprawiło przede wszystkim, iż zawód fizjoterapeuty stał się zawodem regulowanym, co oznacza że tylko wykwalifikowane osoby mogą udzielać świadczeń zdrowotnych w zakresie fizjoterapii. Jest to bardzo ważny aspekt ustawy, który gwarantuje bezpieczeństwo pacjentom i jakość świadczonych usług (do momentu wejścia w życie ustawy, każdy człowiek, bez jakichkolwiek kwalifikacji mógł świadczyć usługi fizjoterapeutyczne – wyjątek stanowiły usługi świadczone w ramach NFZ, gdyż objęte były one kontrolą).


Kluczowe wytyczne ustawy o zawodzie fizjoterapeuty:

  1. Zawód fizjoterapeuty jest samodzielnym zawodem medycznym
  2. Wykonywanie zawodu fizjoterapeuty polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, w szczególności na:
  • diagnostyce funkcjonalnej pacjenta;
  • kwalifikowaniu, planowaniu i prowadzeniu fizykoterapii;
  • kwalifikowaniu, planowaniu i prowadzeniu kinezyterapii;
  • kwalifikowaniu, planowaniu i prowadzeniu masażu;
  • zlecaniu wyrobów medycznych, dobieraniu do potrzeb pacjenta wyrobów medycznych;
  • nauczaniu pacjentów posługiwania się wyrobami medycznymi;
  • prowadzeniu działalności fizjoprofilaktycznej, polegającej na popularyzowaniu zachowań prozdrowotnych oraz kształtowaniu i podtrzymywaniu sprawności i wydolności osób w różnym wieku w celu zapobiegania niepełnosprawności;
  • wydawaniu opinii i orzeczeń odnośnie do stanu funkcjonalnego osób poddawanych fizjoterapii oraz przebiegu procesu fizjoterapii;
  • nauczaniu pacjentów mechanizmów kompensacyjnych i adaptacji do zmienionego potencjału funkcji ciała i aktywności
  1. Świadczeń zdrowotnych wymienionych powyżej udzielać może samodzielnie fizjoterapeuta posiadający tytuł:
  • magistra oraz co najmniej 3-letnie doświadczenie w zawodzie fizjoterapeuty;
  • licencjata oraz co najmniej 6-letnie doświadczenie w zawodzie fizjoterapeuty;
  • zawodowy technika fizjoterapii oraz co najmniej 6-letnie doświadczenie w zawodzie fizjoterapeuty
  1. Przy wykonywaniu zawodu fizjoterapeuta współpracuje z osobami wykonującymi inne zawody medyczne, a także ma prawo wglądu do dokumentacji medycznej pacjenta.
  2. Fizjoterapeuta, który nie wykonuje zawodu łącznie przez okres dłuższy niż 5 lat, a zamierza podjąć się jego wykonywania, ma obowiązek odbyć trwające nie dłużej niż 6 miesięcy przeszkolenie pod nadzorem fizjoterapeuty z tytułem magistra i 5-letnim stażem pracy



Fizjoterapia i jej działy

Fizjoterapia rozumiana jest jako zespół metod leczniczych, które wykorzystują różne bodźce żeby wpływać na zmiany w organizmie. W zależności od rodzaju bodźca wyróżnia się następujące działy fizjoterapii:

  • kinezyterapia – dział zajmujący się leczeniem ruchem, gdzie podstawową formą terapii są ćwiczenia ruchowe. Kinezyterapia dzieli się na miejscową i uogólnioną, a jej celem jest przywrócenie sprawności fizycznej. W ramach kinezyterapii wykonywane są indywidualnie dobrane do potrzeb pacjenta ćwiczenia:
- ćwiczenia bierne,
- ćwiczenia izometryczne,
- ćwiczenia czynno-bierne,
- ćwiczenia samowspomagane,
- ćwiczenia czynne,
- ćwiczenia w odciążeniu,
- ćwiczenia synergistyczne,
- ćwiczenia oddechowe,
- ćwiczenia funkcjonalne
fizjoterapeuta - kinezyterapia

 

  • masaż leczniczy – forma terapii wykorzystująca ucisk mechaniczny na tkanki ustroju, co wpływa na poprawę ukrwienia, odżywienia, a także na elastyczność i ruchomość.

fizjoterapeuta wykonuje masaż

  • fizykoterapia – dział wykorzystujący do leczenia bodźce fizykalne, takie jak:
- elektroterapia (prąd stały, prądy małej częstotliwości, prądy diadynamiczne),
- magnetoterapia i pola elektromagnetyczne wielkiej częstotliwości,
- ultradźwięki,
- laseroterapia,
- światłolecznictwo (promieniowanie podczerwone, promieniowanie nadfioletowe),
- krioterapia,
- ciepłolecznictwo,
- hydroterapia

fizjoterapeuta wykonuje zabieg z fizykoterapii


Fizjoterapia a specjalizacje

Fizjoterapia swoim zasięgiem obejmuje bardzo szerokie spektrum schorzeń, dlatego też podobnie jak w przypadku medycyny zaobserwować można powstające specjalizacje. Skończenie studiów i uzyskanie tytułu magistra fizjoterapii, daje bazę i ogólną wiedzę, a dalszy przebieg kariery zawodowej jest bardzo indywidualny. Fizjoterapeuci samodzielnie wybierają specjalistyczne szkolenia, które ukierunkowują ich w konkretnej dziedzinie. Wyróżniamy następujące specjalizacje:

Fizjoterapia neurologiczna – dział fizjoterapii obejmujący złożone i wielospecjalistyczne postępowanie, które bardzo często prowadzone jest w sposób ciągły przez długi okres czasu. Jest to dział, który rozwija się bardzo dynamicznie, za sprawą nowoczesnej technologii. Fizjoterapia neurologiczna jest składową leczenia w następujących schorzeniach:

  • udary mózgu
  • urazy czaszkowo-mózgowe
  • stwardnienie rozsiane
  • urazy rdzenia kręgowego
  • tętniaki
  • guzy mózgu
  • dyskopatia
  • polineuropatia
  • dystrofia mięśniowa
  • miopatia i wiele, wiele innych.
Fizjoterapia ortopedyczna - obejmuje postępowanie ukierunkowane na przywracanie funkcji narządu ruchu utraconych wskutek chorób, urazów, zmian wrodzonych i nabytych układu kostno-stawowego i mięśniowego. Rehabilitacji ortopedycznej wymagają:
  • wady wrodzone i rozwojowe narządu ruchu
  • stany zapalne i przeciążeniowe narządu ruchu,
  • zniekształcenia i dysfunkcje narządu ruchu 
  • następstwa urazów narządu ruchu,
  • następstwa choroby zwyrodnieniowej narządu ruchu,
  • operacje naprawcze narządu ruchu,
Fizjoterapia pediatryczna – obejmuje swoim działaniem dzieci i młodzież z
tworzącą się bądź już rozwiniętą niepełnosprawnością (wady lub choroby wrodzone, patologia ciąży lub porodu). Ze względu na bardzo szerokie spektrum schorzeń dziecięcych zaznacza się tendencja do wyodrębniania specjalizacji pediatrycznych (neurologia dziecięca, ortopedia dziecięca, pulmunologia dziecięca, kardiologia dziecięca). Rehabilitacji w okresie rozwojowym najczęściej wymagają pacjenci z:
  • chorobami układu nerwowego (mózgowym porażeniem dziecięcym, przepuklina oponowo-rdzeniowa, okołoporodowym uszkodzeniem splotu ramiennego, postępującymi chorobami nerwowo-mięśniowymi, rdzeniowym zanikiem mięśni,
  • wadami wrodzonymi narządu ruchu (kręcz szyi, stopa końsko-szpotawa, wrodzone zwichnięcie biodra,
  • chorobami genetycznymi (zespół Downa)
  • opóźnieniem rozwoju umysłowego

fizjoterapia pediatryczna

Fizjoterapia kardiologiczna – to kompleksowe postępowanie ukierunkowane na poprawę jakości życia i sprawności fizycznej, a także ograniczenie powikłań chorobowych typowych dla schorzeń układu krążenia. Wskazania do rehabilitacji kardiologicznej stanowią:

  • stany po zawale serca
  • stany po leczeniu chirurgicznym
  • stany po przeszczepie serca
  • niewydolność krążeniowo-oddechowa
  • miażdżyca
  • nadciśnienie tętnicze
  • wszczepienie rozrusznika serca

Fizjoterapia pulmonologiczna – wielospecjalistyczne działanie, które połączone z leczeniem pulmonologicznym istotnie wpływa na poprawę jakości życia oraz stanu funkcjonalnego pacjenta z zaburzoną czynnością układu oddechowego. Do programów fizjoterapii pulmonologicznej kierowani się najczęściej pacjenci z:
  • przewlekłą obturacyjną chorobą płuc
  • mukowiscydozą
  • astmą oskrzelową
  • rozstrzeniami oskrzeli
  • nowotworami płuc
  • zabiegi operacyjne na klatce piersiowej

Fizjoterapia w sporcie - postępowanie, które obejmuje zarówno diagnostykę aparatu ruchu, prewencję urazów jak i kompleksową fizjoterapię po urazach i leczeniu chirurgicznym. Fizjoterapia sportowa skierowana jest do zawodowych sportowców ale także coraz częściej do sportowców amatorów.

 

Fizjoterapia uroginekologiczna oraz kobiet w ciąży i po porodzie - dział rehabilitacji skupiający uwagę na prawidłowym funkcjonowaniu mięśni znajdujących się w obrębie miednicy. Postępowanie skierowane jest przede wszystkim do kobiet z niewydolnością aparatu więzadłowego miednicy oraz mięśni dna miednicy, które najczęściej występują jako konsekwencja:

  • operacji  ginekologicznych, urologicznych
  • okresu okołoporodowego
  • endometriozy
  • menopauzy

A także w przypadkach: 

  • problemów dotyczące nietrzymania moczu
  • dysfunkcji pęcherza moczowego
  • opadania narządów położonych w obrębie miednicy

fizjoterapia uroginekologiczna

Fizjoterapia onkologiczna – obejmuje specjalistyczne postępowanie z zakresu profilaktyki onkologicznej, właściwego postępowania rehabilitacyjnego, a także rehabilitacji paliatywnej.

Fizjoterapia geriatryczna – kompleksowe postępowanie, które skierowane jest do osób w starszym wieku. Ukierunkowane jest na przeciwdziałanie procesom starzenia się organizmu, ale także obejmuje prewencyjne podtrzymywanie sprawności osób starszych. Postępowanie ukierunkowane jest na:

  • poprawę siły i elastyczności (profilaktyka przykurczów mięśniowych)
  • zmniejszanie ryzyka upadków
  • poprawę sprawności funkcjonalnej
  • profilaktykę i leczenie odleżyn

 

Autor: mgr Katarzyna Kumor, fizjoterapeuta

Bibliografia:

Oceń artykuł:
Ocena:
5/5 (1)